anti-rape-kamara

 

Οι “Γειτόνισσες” της Καμάρας  στη Θεσσαλονίκη πήραν μια πολύ ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία. Να δείξουν σε κάθε “επίδοξο βιαστή” πως έχουν τα μάτια τους και τα αυτιά τους ανοιχτά, πως δείχνοντας αλληλεγγύη στον καθένα που έχει ανάγκη, που θα φωνάξει βοήθεια, μπορούν να είναι ασφαλείς.

 

 

 

 

anti-rape-ksanthi

Παρόμοια “καμπάνια” έγινε και στην Ξάνθη από τις Αηδιασμένες με τους Βιαστές, που τοιχοκόλλησαν σε διάφορα σημεία σερβιέτες με μηνύματα κατά του βιασμού.

“Φαντάσου οι άνδρες να αηδίαζαν τόσο με το βιασμό, όσο αηδιάζουν με την περίοδο.”

Πάνω στο θέμα του βιασμόυ έκανε ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο η Anna Akana.​

Η κοπέλα στο βίντεο υποστηρίζει μέσα από ένα σαρκαστικό-χιουμοριστικό σκετς  (αν ο σαρκασμός δεν είναι το ατού σου,  μην μπεις στον κόπο) ότι βαρέθηκε να είναι η ίδια υπεύθυνη για να μη υπάρξει θύμα βιασμού και ότι αντί να διδάσκονται τα κορίτσια να φοβούνται, να προσεχουν πως ντύνονται και κόλπα για να αμυνθούν ή να ξεφύγουν, θα έπρεπε τα αγόρια να διδάσκονται να μη βιάζουν.

How to not get raped

Ας πάρουμε μια στιγμή και ας σκεφτούμε.

Από τη μια μεριά, είναι πράγματι λυπηρό ότι χιλιάδες γυναίκες μαθαίνουν από πολύ μικρή ηλικία το φόβο του βιασμού. Οι βιασμοί είναι γεγονός και δεν μπορείς να το αγνοήσεις. Τα ποσοστά είναι τεράστια τόσο στο δυτικό κόσμο όσο και στις υποανάπτυκτες χώρες, δίνοντας μας μια πολύ μικρή ιδέα, καθώς τα περισσότερα περιστατικά δε δηλώνονται. Γιατί; Γιατί το βιασμό ακολουθεί ο στιγματισμός, στιγματισμός ντροπής, “βρωμιάς”, ευθύνης ότι ίσως εσύ το προκάλεσες στον εαυτό σου. Αυτό κάνει χάρη στους δράστες, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να μην εντοπίζονται και να μη δικάζονται για τις πράξεις τους. Αυτός ο φόβος όμως τελικά βοηθάει;

 

Διερεύνηση τanti-rape ων “προφίλ” των βιαστών έδειξε ότι οι παράγοντες που συνδέονται περισσότερο με τη σεξουαλική επίθεση είναι ο θυμός και η αίσθηση ελέγχου και εξουσίας πάνω στο θύμα. Έχοντας αυτή την πληροφορία στο μυαλό, κάποιοι ερευνητές μελέτησαν τους λεγόμενους “παράγοντες επικινδυνότητας”, τα στοιχεία εκείνα δηλαδή που αυξάνουν τις πιθανότητες να δεχτεί κάποιος σεξουαλική επίθεση. Οι πιο διαδεδομένες στη κοινή γνώμη απόψεις υποστηρίζουν πως σημαντικό ρόλο παίζει το προκλητικό ντύσιμο, καθώς <για έναν άντρα είναι δύσκολο να συγκρατήσει τις ορμές του μπροστά σε μια ομόρφη και προκλητικά ντυμένη γυναίκα>.

 

Εκτός από το πόσο σεξιστική και απολίτιστη είναι αυτή η θέση (νόμιζα πως σαν είδος είχαμε ξεπεράσει το στάδιο καθυστέρησης της ικανοποίησης των βασικών ενστίκτων) , αποδεικνύεται πως είναι και εσφαλμένη.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι πιο επιρρεπή στο να υποπέσουν θύματα σεξουαλικής επίθεσης είναι εκείνα τα άτομα που φαίνονται ή είναι φοβισμένα, ευάλωτα και υποτακτικά. Τις περισσότερες φορές η περιγραφή ταιριάζει σε γυναίκες, που ακριβώς λόγω του φόβου, ντύνονται συντηρητικά και φροντίζουν να συγκαλύπτουν τα περισσότερα μέρη του σώματος, παρά σε γυναίκες που τείνουν να έχουν μια περισσότερη ελευθερία στο ντύσιμό τους. Αντίθετα, είναι λιγότερο πιθανό κάποιος να σου επιτεθεί όταν η γλώσσα του σώματος σου δείχνει αυτοπεποίθηση, αποφασιστικότητα, αλλά και αθλητικότητα, εφόσον η καλή σωματική κατάσταση μπορεί να βοηθήσει το θύμα της επίθεσης να διαφύγει. Στη ψυχολογία του εγκληματία, ο βιαστής δεν είναι τρελός – έχει επίγνωση της πράξης του και δε θέλει να αποτύχει ή να συλληφθεί.

 

Όπως καταλαβαίνουμε, ο φόβος δεν είναι καλός σύμμαχος σε αυτές τις περιπτώσεις. Δεν είναι τυχαίο που τα περισσότερα περιστατικά βιασμού λαμβάνουν μέρος σε χώρες όπου οι γυναίκες είναι υποβαθμισμένες σε σχέση με τους άντρες και απροστάτευτες. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει πως πρέπει να φτάσουμε στο άλλο άκρο και να αδιαφορούμε για την ασφάλειά μας. Στην πραγματικότητα, το να είσαι προετοιμασμένος μπορεί να σου δώσει τη σιγουριά ότι μπορείς να το αντιμετωπίσεις. Σαν να λέμε, τα μαθήματα αυτοάμυνας και το σπρέι πιπεριού στο δεξί τσεπάκι της τσάντας δεν πήγαν και τόσο χαμένα..

Από την άλλη πλευρά, η vlogger έχει ένα σωστό επιχείρημα. Όπως προαναφέρθηκε, μια ζωή μέσα στο άγχος και το φόβο καθέ άλλο παρά υγιές είναι. Δεν είναι υγιές να φοβάσαι να κυκλοφορήσεις μετά τις 11 το βράδυ αν δεν έχεις κάποιον να σε συνοδεύσει και να αποφεύγεις να βγεις όταν δεν έχεις αυτόν τον κάποιο. Ο φόβος μπορεί να έχει επιπτώσεις καταλυτικές στη λειτουργικότητά σου, με αντίκτυπο στις κοινωνικές σου σχέσεις (μείωση των κοινωνικών επαφών) αλλά και στην ίδια την προσωπικότητά σου (αύξηση της καχυποψίας προς τα άγνωστα άτομα).

tumblr.antirape

Άραγε θα μπορούσε ίσως ο τερματισμός του ‘rape culture’ να έρθει με την εκπαίδευση των αγοριών αλλά και των κοριτσιών εναντίον του βιασμού;

Αυτό υποστηρίζουν διάφορες, κατά κύριο λογο φεμινιστικές, οργανώσεις, με φυσικό αποτέλεσμα να δεχτούν πολύ κριτική για αυτή την άποψη. “Το ότι διδάσκουμε τα παιδιά μας να μη κλέβουν, δεν έχει σταματήσει τις ληστείες, ούτε το ότι διδάσκουμε τα παιδιά μας να μη σκοτώνουν, σταμάτησε τις δολοφονίες. Το έγκλημα είναι έγκλημα” είναι το πιο συχνό αντιεπιχείρημα των επικριτών τους. Και εν μέρει έχουν δίκιο. Η επίκριση και η απέχθεια απέναντι στις άδικες πράξεις και το έγκλημα είναι απόψεις που κληρονομούνται από γενιά σε γενιά ως αξίες, κατά κόρον ηθικές, από τις πρωτόγονες κοινωνίες, με παραλλαγές βέβαια στο τι θεωρείται άδικο ή εγκληματικό. Έτσι και σήμερα η τρανταχτή πλειοψηφία του πληθυσμού έχει ενημερωθεί μέχρι τα 18 του χρόνια για το βιασμό και τη σεξουαλική κακοποίηση και θεωρεί τέτοιες πράξεις αποτρόπαιες.

Μπορεί οι βιασμοί να έχουν παρουσιάσει πτώση από το ’90 μέχρι τώρα (σύμφωνα με μερικούς ερευνητές, λόγω της ενημέρωσης και των προτεινόμενων μέτρων προστασίας), αλλά τα φαινόμενα αυτά δεν έχουν εξαλειφθεί. Τα εγκλήματα συνεχίζουν να υφίστανται παρά τους ηθικούς κανόνες τις κοινωνίας. Πολλοί πάνω σε αυτό θα δικαιολογήσουν πως τέτοια άτομα είναι άρρωστα ή παράφρονες και δεν καταλαβαίνουν από ηθικούς κανόνες, αντίληψη που είναι λανθασμένη. Η εγκληματικότητα έχει πολύ μικρή, αν καθόλου, σχέση με την ψυχική ασθένεια και επιπλέον, από νομικής πλευράς, μια πράξη για να κριθεί ως άδικη πρέπει ο δράστης να έχει τον καταλογισμό, δηλαδή τη συνείδηση της πράξης του.

Όπως καταλαβαίνουμε, με τον όρο εκπαίδευση δεν εννοούμε τις ηθικές διδαχές περί καλού και κακού. Αναφερόμαστε στην παροχή παιδείας που προάγει το σεβασμό προς τον άλλο άνθρωπο. Αυτό πρέπει να επιτευχθεί μέσα σε ένα πραγματιστικό κι όχι σε ένα θεωρητικό πλαίσιο. Να είναι αξίες με συλλογική, πρακτική και καθημερινή εφαρμογή σε όλους τους τομείς της ζωής, που θα συμπορεύονται μαζί της. Η ανθρώπινη δράση γεννιέται μέσα στην κοινωνία και αντικατοπτρίζει την κοινωνία. Έχοντας εσωτερικεύσει το σεβασμό προς τα άλλα άτομα, είναι λιγότερο πιθανό ένας άντρας να μεταχειριστεί μια γυναίκα ως σεξουαλικό υποχείριο, αλλά και μια γυναίκα να κατηγορήσει ψευδώς κάποιον άντρα για ένα τόσο απεχθές αδίκημα (γιατί συμβαίνουν και αυτά).

Εν κατακλείδι, η ευαισθητοποίηση γύρω από το θέμα του βιασμού χρειάζεται και πρέπει να γίνεται και από τις δύο μεριές του προβλήματος, τόσο την πρόληψη όσο και την αποφυγή. Οφείλουμε να επικροτούμε τις προσπάθειες διάφορων ομάδων να αποτρέψουν τέτοια συμβάντα, αλλά ας μη παραβλέπουμε και τις ρίζες των προβλημάτων (που όχι δεν είναι το κόκκινο κραγιόν μου). Τουλάχιστον, το να ξέρεις πως υπάρχουν άνθρωποι που θα ακούσουν την κραυγή σου τη νύχτα και θα νοιαστούν, σου προσφέρει μια μικρή αίσθηση ασφάλειας.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΤαινιομαχίες ep.08 – Tomorrowland
Επόμενο άρθρο10 πλανήτες που κόβουν την ανάσα
Η Μαρίνα Παπαδοπούλου γεννήθηκε ένα καλοκαιρινό βράδυ του 1995. Από μικρή ήθελε να είναι μέσα σε όλα όπως φαίνεται και από τα χόμπι της: μουσική, τέχνες, αθλητισμός, βιβλία, γράψιμο. Αγαπά τις νέες γνώσεις, τα ταξίδια, τη φύση και τους ανθρώπους! Σήμερα σπουδάζει το επάγγελμα των ονείρων της, Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.